Opis obrazu

Czerneński obraz jest wzorowany na obrazie Matki Bożej Śnieżnej znajdującym się w bazylice S.Maria Maggiore w Rzymie.

Obraz Matki Bożej Szkaplerznej jest kopią prawie kalkową po­przedniego. Wykonany on został techniką olejną w kształcie stojącego prostokąta, górą zwieńczonego arkadowo, o wymia­rach szer. 107, wys. 208 cm.

Miedziana blacha złożona została z trzech arkuszy sposobem blacharskim na zawój, z widocznymi wybrzuszenia­mi na szyi i poniżej dłoni Madonny. Ten sposób łączenia blachy ma fa­talne następstwa dla dzieła, gdyż przez ruch powoduje na złączach od­pryski pigmentów i poprzeczne pęknięcia Z tego powodu obraz kilka razy musiał być poddany zabiegom konserwatorskim.

Łaskami słynący obraz jest malowany według wzoru bizantyńskiej Madonny Salus Populi Romani z bazyliki S.Maria Maggiore w Rzymie. Matka Boża przedstawiona jest frontalnie w 3/4 wielkości, na tle renesansowej karty, złożonej z kwadratów o ukła­dzie skośnym, w które wpisano czterolistkowe kwiaty stylizowanej lilii w kształcie krzyżyka greckiego. Od dołu postać wynurza się z obło­ków. Madonna na lewej ręce podtrzymuje, jakby na tronie Chrystusa małego Pantokratora, zwracającego się 3/4 do Matki. Zasłuchany spo­gląda On w dal przed siebie, trzymając w lewej ręce kodeks prawa No­wego Przymierza, a prawą unosi w górę w geście błogosławieństwa. Ma­donna trzyma białą chustkę w lewej dłoni, na której krzyżuje się pra­wa, ujmująca palcami chustę w geście spieszenia z pomocą oraz karmelitański szkaplerz na serdecznym palcu. Stanowi on karmelitańską adapta­cję obrazu Matki Bożej Szkaplerznej. Postać Maryi ubrana jest w beżoworóżową suknię z grubymi fałdami w dolnej części. Jej głowa okryta ciemnoniebieską chustą — maforionem, opadającą w dół jako płaszcz, miękko sfałdowany na przedramieniu, oblamowany złocistą bordiurą. Na czole opadającego maforionu złocony krzyż grecki a na prawym ra­mieniu siedmioramienna gwiazda. Płaszcz podszyty jest tkaniną jasno­zieloną. Dzieciątko ubrane jest w białożółtą koszulkę ze złocistym ob­ramieniem wokół szyi i w jasnougrową spodnią tunikę.

Pod względem kompozycyjnym kopia jest wiernym powtórzeniem pierwotnego — prostokątnego obrazu, który obecnie znajduje się w klasztorze. Różni się natomiast od niego modelunkiem twarzy Madon­ny i Dzieciątka Jezus, tłem, kolorystyką i miarą artystycznej rangi. Ko­pia jest własną trawestacją i interpretacją malarza z połowy XVIII w. Autor zapożyczył tło renesansowej kraty z obrazu tegoż typu Madon­ny Salus Populi Romani, znanej powszechnie jako Matki Bożej Różań­cowej w kościele Dominikanów w Krakowie. Fizjonomia twarzy nawią­zuje do podobnego obrazu u SS. Klarysek w Krakowie. Maforion wokół twarzy nie układa się już tak pięknie i miękko, lecz więcej sztywno i o skąpym układzie fałd. Wyraz twarzy Madonny jest poważny, zatroska­ny. Wielkimi oczami piwnymi, przenikliwie spogląda na widza, gdzie­kolwiek on stanie. Górna warga nieco opadła i usta zamykają się pół­koliście. Twarze Madonny i Dzieciątka ziemiste, spatenowane, owalne, pozbawione koloru właściwej karnacji. Twarzyczka Jezusa okolona kręconymi włosami koloru ciemnobrunatnego jest kształtna, okrągła, o krótkim nosku, pięknych ustach, dziecięca, ale pełna dostojeństwa. Cechami odróżniającymi obraz jest siedmioramnienna gwiazda na ramie­niu Madonny oraz zwisający w prawej ręce karmelitański szkaplerz, zło­żony z dwóch płatków z monogramami Jezusa i Maryi. W odróżnieniu od pierwotnego założenia kopia ukazuje Madonnę w 3/4 wielkości pos­taci wyłaniającej się z obłoków.

48.jpg

Warto zobaczyć